Menu
• Strona główna
• Aktualności
Newsy Diakonat.pl
- Newsy Katolik.pl
Nowości w serwisie
• Wszystko o diakonacie
Czym jest diakonat?
Diakonat stały w Polsce
Diakonat czasowy
Historia Diakonatu
• Dokumenty i bibliografia
Czytelnia
Bibliografia
• Liturgia i kult
Liturgia
Święci i błogosławieni
• Linki
 
 
 
 
info@diakonat.pl
Wymagania kanoniczne stawiane kandydatom do diakonatu i diakonom
 

Kto może otrzymać sakrament święceń?

Święcenia ważnie przyjmuje tylko mężczyzna ochrzczony. Pan Jezus wybrał mężczyzn, by utworzyć kolegium Dwunastu Apostołów, i tak samo czynili Apostołowie, gdy wybierali swoich współpracowników, którzy mieli przejąć ich misję. Kolegium Biskupów, z którym prezbiterzy są zjednoczeni w kapłaństwie, uobecnia i aktualizuje aż do powrotu Chrystusa kolegium Dwunastu. Kościół czuje się związany tym wyborem dokonanym przez samego Pana. Z tego powodu nie są możliwe święcenia kobiet.

Nikt nie ma prawa do otrzymania sakramentu święceń, ponieważ nikt nie może przyznać sobie samemu tej posługi. Powołuje do niej Bóg. Kto uważa, że rozpoznaje w sobie znaki powołania Bożego do posługi święceń, powinien pokornie poddać swoje pragnienie autorytetowi Kościoła, na którym spoczywa odpowiedzialność i prawo wybrania kogoś do przyjęcia sakramentu święceń. Jak każda łaska, sakrament święceń może być przyjęty tylko jako niezasłużony dar.

Wszyscy pełniący posługę święceń w Kościele łacińskim, z wyjątkiem stałych diakonów, są zazwyczaj wybierani spośród wierzących nie żonatych mężczyzn, którzy chcą zachować celibat "dla Królestwa niebieskiego" (Mt 19, 16). Powołani do tego, by poświęcić się niepodzielnie Panu i "Jego sprawom", oddają się całkowicie Bogu i ludziom. Celibat jest znakiem nowego życia, do służby któremu jest konsekrowany szafarz Kościoła. Przyjęty radosnym sercem, zapowiada on bardzo jasno Królestwo Boże.

W Kościołach wschodnich od wieków jest przyjęta inna dyscyplina. Podczas gdy biskupi wybierani są wyłącznie spośród celibatariuszy, mężczyźni żonaci mogą otrzymywać święcenia diakonatu i prezbiteratu. Od dawna ta praktyka jest uznana za prawowitą; żonaci prezbiterzy wypełniają owocnie swoją posługę w łonie ich wspólnot. Celibat prezbiterów jest zresztą w wielkiej czci w Kościołach wschodnich i wielu prezbiterów wybiera go dobrowolnie dla Królestwa Bożego. Zarówno w praktyce Kościołów wschodnich, jak zachodnich nie może żenić się ten, kto już przyjął sakrament święceń.

 

Obrzęd dopuszczenia

Ci, którzy pragną przyjąć święcenia są wprowadzani do grona kandydatów poprzez specjalny obrzęd. W miejsce dawnej tonsury wprowadzono obrzęd dopuszczenia do grona kandydatów do Diakonatu. Warunkiem wspomnianego dopuszczenia jest dobrowolna prośba zainteresowanego, sporządzona własnoręcznie i podpisana, jak również zgoda kompetentnego przełożonego kościelnego wyrażona na piśmie, mocą której dokonuje się wybór ze strony Kościoła.

Kompetentnym przełożonym dla wyrażenia zgody jest ordynariusz (a więc biskup, a w kleryckich instytutach doskonałości, wyższy przełożony). Do grona kandydatów można przyjąć tych, którzy dadzą oznaki prawdziwego powołania, a wyróżniając się dobrymi obyczajami - nie mając przy tym braków umysłowych czy fizycznych - pragną poświęcić swoje życie Kościołowi na chwałę Bożą i dla dobra dusz. Jeżeli chodzi o tych, którzy przygotowują się do diakonatu przejściowego, to powinni ukończyć przynajmniej dwudziesty rok życia i rozpocząć studia teologiczne.

 

Posługa lektoratu i akolitatu

Z chwilą urzędowego przyjęcia kandydat (do święceń) obowiązany jest troszczyć się w sposób szczególny o swoje powołanie oraz pracować nad jego ugruntowaniem. Nabywa też prawo do otrzymania koniecznych pomocy duchowych, dzięki którym mógłby pielęgnować swoje powołanie i okazać bezwarunkowe posłuszeństwo woli Bożej.

Kandydaci do diakonatu - zarówno stałego jak i przejściowego - obowiązani są przyjąć posługi lektora i akolity, chyba, że już je przyjęli, oraz wypełniać je przez pewien czas, aby w ten sposób lepiej przygotować się do przyszłej posługi słowa i ołtarza. Dyspensowanie wspomnianych kandydatów od przyjęcia tych posług jest zarezerwowane Stolicy Apostolskiej.

Ordynariusz (tj. biskupa w kleryckich instytutach doskonałości wyższy przełożony) dokonuje obrzędu dopuszczenia do grona kandydatów do Diakonatu oraz powierzenia wspomnianych posług.

Należy zachować odstępy czasu, ustalone przez Stolicę Apostolską lub Konferencje Biskupie, między udzielaniem - co powinno mieć miejsce w czasie studium teologii - posług Lektoratu i Akolitatu, jak również między Akolitatem a Diakonatem.

 

Oświadczenie woli

Kandydaci do Diakonatu mają złożyć przed święceniami ordynariuszowi (tj. biskupowi, a w kleryckich instytutach doskonałości wyższemu przełożonemu) oświadczenie sporządzone własnoręcznie i podpisane, w którym stwierdzają, że święcenia zamierzają przyjąć świadomie i dobrowolnie.

 

Celibat

Dobrowolne podjęcie celibatu, czynione ze względu na Królestwo niebieskie, oraz obowiązek zachowania go dotyczący kandydatów do kapłaństwa oraz osób nie żonatych pragnących przyjąć diakonat, związane są obecnie z Diakonatem. Publiczne podjęcie celibatu wobec Boga i Kościoła - obowiązujące także zakonników - winno być dokonane w specjalnym obrzędzie poprzedzającym święcenia diakońskie. Podjęty u ten sposób celibat stanowi małżeńską przeszkodę zrywającą. Również diakoni żonaci, na podstawie tradycyjnej dyscypliny kościelnej są niezdolni - po śmierci żony - do zawarcia ponownego małżeństwa.

Diakoni przygotowujący się do prezbiteratu nie mogą być święceni przed ukończeniem kursu studiów, określonego przepisami Stolicy Apostolskiej.

 

Wiek

Młodzieńcy powołani do diakonatu na mocy postanowienia Kościoła zatwierdzonego przez sam Sobór Powszechny zobowiązani są do zachowania prawa celibatu.

Diakonat stały nie powinien być udzielany przed skończonym 25 rokiem życia. Wyższy jednak wiek może być określony przez Konferencje Biskupów.

Mogą być powołani do diakonatu mężczyźni w późniejszym wieku czy to celibatariusze, czy nawet związani małżeństwem. Nie należy ich jednak odpuszczać, o ile nie będzie wiadomo, nie tylko o zgodzie żony, lecz także o jej nienagannej moralności chrześcijańskiej i innych takich cechach, które by nie utrudniały wypełnienia przez męża jego obowiązków i nie przyniosły mu ujmy.

Późniejszy wiek, o który tutaj chodzi, to ukończony 35 rok życia; a należy go w ten sposób rozumieć, że nikt nie może być powołany do diakonatu, o ile nie zjednał sobie dobrej opinii duchowieństwa i wiernych długotrwałym przykładem prawdziwie chrześcijańskiego życia, nieskazitelności obyczajów i usposobieniem skłonnym do posługiwania.

Gdy chodzi o mężczyzn związanych małżeństwem, należy zwracać uwagę na to, by do diakonatu ci tylko byli dopuszczani (kierowani), którzy żyjąc już przez wiele lat w małżeństwie, pokazali, że dobrze zarządzają swoim domem oraz których i żona i dzieci prowadzą życie prawdziwie chrześcijańskie i mają nieposzlakowaną sławę (por. 1 Tm 3, 10-12).

Diakoni po przyjęciu święceń, chociażby byli powołani w późniejszym wieku, są niezdolni do małżeństwa na podstawie przekazanej karności Kościoła.

 

Studia teologiczne

Gdy chodzi o zakres studiów teologicznych, które winny poprzedzić święcenia diakonów stałych, to Konferencje Biskupie mają wydać - biorąc pod uwagę miejscowe warunki - obowiązujące normy, przedstawiając je do zatwierdzenia Kongregacji Nauczania Katolickiego.

Młodzieńcy przygotowywani do posługi diakońskiej winni być przyjęci do specjalnego Kolegium, gdzie niech będą badani, kształceni do owocnego wypełniania własnych swoich obowiązków.

W celu założenia takiego Kolegium, niech zespolą swój wysiłek Biskupi tego samego regionu albo, gdyby to było pożyteczne, również kilka regionów tego samego kraju, zależnie od różnych lokalnych okoliczności. Do kierowania nim powinni wybrać jak najbardziej odpowiednich przełożonych i ustanowić najstaranniej przepisy dotyczące wychowania i studiów z zachowaniem następujących norm.

Do uczelni diakońskiej można przyjmować tylko tych młodzieńców, którzy wykazali naturalną skłonność do posługiwania świętej Hierarchii i chrześcijańskiej społeczności oraz zdobyli wystarczającą wiedzę zgodnie z powszechną praktyką swego narodu i kraju.

Specjalne studium diakonatu winno trwać przynajmniej przez trzy lata. Rozkład zaś poszczególnych przedmiotów niech będzie ułożony w ten sposób, ażeby kandydaci w odpowiednim porządku i stopniowo byli przygotowywani do wypełnienia roztropnie i zbawiennie różnych posług diakońskich. Następnie cały program studiów tak winien być rozłożony, aby na ostatnim roku przekazać zasadnicze (główne) przygotowanie d o różnych posług, które diakoni najczęściej wypełniają.

Do tego ponadto należy dodać praktyczne ćwiczenia w zakresie nauczania dzieci oraz innych wiernych podstaw chrześcijańskiej religii, uczenie śpiewu sakralnego i kierowania nim, czytanie Pisma św. a zgromadzeniach wiernych, przemawianie d o ludu i zachęcanie, udzielanie Sakramentów, które należą do diakonów, nawiedzanie chorych i wypełnianie w ogóle tych wszystkich posług, które mogą być im zlecone.

Należałoby sobie życzyć, ażeby także i ci diakoni nie mniejszą posiadali wiedzę, niż ta, o której była wyżej mowa w nn. 8, 9, 10 lub przynajmniej posiadali taką wiedzę, która zdaniem Konferencji biskupiej będzie im konieczna do wypełnienia właściwych im obowiązków. Z tej racji niech będą na pewien czas skierowani do specjalnego Kolegium, gdzie winni się nauczyć tego wszystkiego, co będzie potrzebne do godnego wykonywania diakońskiej posługi.

Gdyby zaś było to niemożliwe niech kandydat celem Kształcenia zostanie powierzony bardzo znakomitemu kapłanowi, który by miał o nim pieczę i pouczał go oraz mógł wystawić świadectwo o jego roztropności i dojrzałości. Zawsze zaś pilnie należy czuwać nad tym, aby jedynie odpowiednie i doświadczone osoby były włączone do świętego diakonatu.

 

Liturgia godzin

Zgodnie z zarządzeniem Wprowadzenia Ogólnego do Liturgii uświęcenia czasu (nn. 29-30): Diakoni przygotowujący się do prezbiteratu obowiązani są na mocy samych święceń do sprawowania Liturgii uświęcenia czasu. Wypada, ażeby diakoni stali odmawiali codziennie przynajmniej część Liturgii uświęcenia czasu, określoną przez Konferencję biskupią.

 

Diakoni zakonni

Ustanowienie diakonatu stałego u zakonników jest własnym prawem Stolicy świętej, do której w sposób wyłączny należy badanie i zatwierdzanie wniosków Kapituł Generalnych w tej materii.

Diakoni zakonni zobowiązani są wykonywać swoją diakońską posługę pod władzą biskupa i swoich przełożonych zgodnie z przepisami, które dotyczą kapłanów zakonnych. Obowiązani są również do zachowania praw, które wiążą członków tegoż zakonu.

Diakon zakonny - przebywający czy to na sposób stały, czy przez pewien czas w okolicy, gdzie nie ma stałego diakonatu, niech nie wykonuje diakońskich posług bez zgody Ordynariusza miejscowego. Diakoni wykonujący zawód świecki powinni z otrzymanych z tego dochodów zaradzić wedle możności potrzebom własnym i swojej rodziny.

 

Inne wymagania

Należy przestrzegać, by diakoni nie wykonywali zawodu lub zajęcia, które by zdaniem Ordynariusz miejsca nie odpowiadało im lub przeszkadzało w owocnym wykonywaniu świętej posługi.

Każdy diakon, który nie złożył ślubów w jakimś zakonie, powinien być prawnie przyłączony do jakiejś diecezji.

Wejście do stanu duchownego oraz inkardynacja do określonej diecezji dokonują się przez same święcenia diakońskie.

Przepisy, które obowiązują w zakresie zabezpieczenia odpowiedniego utrzymania kapłanów oraz ubezpieczeń społecznych dokonanych na ich korzyść, winny być rozciągnięte również i w stosunku do diakonów stałych, biorąc także pod uwagę rodzinę diakonów żyjących w małżeństwie.

 

Strój

Gdy chodzi o strój, przepisy Kościoła zalecają zachować miejscowy zwyczaj zgodnie z przepisami wydanymi przez Konferencję biskupią.

 
  Licznik odwiedzin: 500090  projekt: InfoGrafNet

Wersja PL
Wersja EN
Wersja DE
Wersja FR
Wersja IT