Diakonat stały, choć zakorzeniony w tradycji apostolskiej, przeżywa obecnie w Polsce swój renesans. Po Soborze Watykańskim II Kościół łaciński przywrócił tę formę posługi, która pozwala mężczyznom – również żonatym – na przyjęcie pierwszego stopnia święceń bez konieczności rezygnacji z życia rodzinnego i zawodowego. W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny przyrost liczby diakonów stałych, co potwierdzają dane Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego. Dziś w Polsce posługuje już 126 diakonów stałych, z czego zdecydowana większość to mężowie i ojcowie.
Poniżej zestawienie najnowszych święceń w podziale na diecezje, ukazujące różnorodność dróg życiowych mężczyzn, którzy zdecydowali się na tę wyjątkową misję.
Archidiecezja Warszawska: Nauczyciel i ojciec piątki dzieci
W archidiecezji warszawskiej grono duchownych powiększyło się o jednego diakona. Święceń udzielił mu bp Michał Janocha w parafii Matki Bożej Królowej Pokoju.
-
- Piotr Kacprowski jest nauczycielem wspomagającym w szkole podstawowej. Prywatnie jest mężem Olgi (pracującej nad doktoratem z pedagogiki) oraz ojcem czwórki synów i jednej córki.
- Jego powołanie dojrzewało w codzienności życia rodzinnego i zawodowego. Bp Janocha podczas uroczystości podkreślił rolę diakona jako łącznika między ołtarzem a światem zewnętrznym, co w przypadku nauczyciela pracującego z dziećmi ma wymiar szczególnego świadectwa.
Archidiecezja Katowicka: Logistyk w służbie chorym
W Jankowicach k. Pszczyny święcenia przyjął Łukasz Marcinkiewicz, zostając kolejnym diakonem stałym w tej archidiecezji. Uroczystości przewodniczył abp Andrzej Przybylski.
-
- 43-letni specjalista ds. logistyki. Od 2015 roku żonaty z Marią, mają troje dzieci: Łucję, Piotra i Maksymiliana. Do święceń przygotowywał się przez 3,5 roku w Ośrodku Formacji Diakonów Stałych.
- Abp Przybylski przypomniał, że diakonat to nie „coś nowego”, lecz powrót do źródeł biblijnych. Zwrócił uwagę na symbolikę stuły przewieszonej na ukos – ma ona przypominać diakonowi, że musi „przekraczać siebie”, by nie rządzić, lecz służyć. Dk. Łukasz zadeklarował szczególne zaangażowanie w pomoc chorym oraz wsparcie proboszcza w szafarstwie sakramentów.
Diecezja Rzeszowska: Historyczny moment i „sól ziemi”
14 kwietnia 2026 roku był datą przełomową dla Kościoła rzeszowskiego. Bp Jan Wątroba udzielił święceń pierwszemu w historii tej diecezji diakonowi stałemu.
-
- Bartłomiej Marczak pochodzi z parafii św. Mikołaja w Rzeszowie. Jest mężem i ojcem licznej rodziny.
- Bp Wątroba w homilii użył obrazu soli, która „musi się rozpuścić, by być użyteczna”. Podkreślił, że diakon musi być człowiekiem „dobrej sławy” i wiarygodności. Misja dk. Bartłomieja obejmuje trzy filary: miłosierdzie, słowo (głoszenie Ewangelii) oraz liturgię (chrzty, śluby, pogrzeby).
Diecezja Gliwickie: Prawnik jako pomost do świata
W Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Gliwicach święcenia przyjął Krzysztof Kwiecień. Szafarzem sakramentu był bp Sławomir Oder.
-
- 48-letni prawnik, od blisko 20 lat żonaty, ojciec trzech synów. Przed święceniami był nadzwyczajnym szafarzem i angażował się w bezpłatną pomoc prawną dla osób w trudnej sytuacji.
- Bp Oder określił diakona jako „pomost” między światem a Bogiem. Zaznaczył, że dk. Krzysztof jest „zanurzony w świecie, a jednocześnie konsekrowany”. Jego zadaniem jest być głosem Kościoła tam, gdzie świat milczy o Bogu – w biurze, w rodzinie, w sferze publicznej. Został skierowany do współpracy z ojcami redemptorystami.
Diecezja Zielonogórsko-Gorzowska: Żołnierz i głos cierpiących
W konkatedrze w Zielonej Górze bp Adrian Put wyświęcił dwóch nowych diakonów.
-
- Michał Kaczyński: Zawodowy żołnierz, mąż i ojciec dwójki dzieci. Widzi diakonat jako drogę do świętości poprzez służbę ojczyźnie i Kościołowi.
- Andrzej Szablewski: Przeszedł naturalną drogę formacji – od ministranta, przez szafarza i akolitę, aż po diakonat.
- Bp Put podkreślił w homilii, że diakon ma być „głosem i uosobieniem tych, którzy w Kościele cierpią”. To wezwanie do szczególnej empatii i obecności przy osobach zepchniętych na margines.
🔍 Kontekst i kompetencje diakona stałego
Diakonat stały nie jest „stopniem przejściowym” do kapłaństwa, lecz trwałą formą służby. Zgodnie z prawem kanonicznym i tradycją, diakoni stali mają szerokie uprawnienia, ale też jasne ograniczenia:
Co może diakon?
✅ Udzielać sakramentu chrztu świętego.
✅ Asystować przy zawieraniu małżeństw (w imieniu Kościoła).
✅ Przewodniczyć obrzędom pogrzebowym.
✅ Głosić homilie i czytać Ewangelię podczas Mszy św.
✅ Rozdawać Komunię Świętą i przewodniczyć nabożeństwom.
Czego nie może diakon?
❌ Odprawiać Mszy świętej (konsekrować chleba i wina).
❌ Spowiadać (udzielać sakramentu pokuty).
❌ Udzielać sakramentu namaszczenia chorych.
Warunki przyjęcia święceń dla żonatych:
Mężczyzna żonaty musi mieć ukończone 35 lat, co najmniej 5-letni staż małżeński oraz – co kluczowe – pisemną zgodę małżonki. Formacja trwa zazwyczaj kilka lat i obejmuje studia teologiczne oraz przygotowanie duchowe w ośrodkach diecezjalnych.
Rozwój diakonatu stałego w Polsce to znak czasu. Pokazuje on, że sacrum może przenikać się z profanum w sposób harmonijny, a mężczyźni tacy jak prawnik, żołnierz czy logistyk mogą skutecznie głosić Chrystusa, rozumiejąc problemy współczesnego człowieka z własnego, codziennego doświadczenia.