Hagiografia świętego Kościoła prawosławnego oparta jest na zbiorowych żywotach mnichów Ławry Kijowsko-Peczerskiej.
Święty Anastazy (Anastazjusz) Diakon Pieczerski, Męczennik
- Tytuł: Prepodobnomęczennik (czcigodny męczennik) Anastasij Diakon Pieczerskij (pol. Anastazy Diakon Pieczerski).
- Okres życia: Żył w XII wieku.
- Miejsce pochówku: Spoczywa w Bliższych Pieczarach (Antoniusza) w Ławrze Kijowsko-Peczerskiej, w podziemnym kościele pod wezwaniem Narodzenia Bogurodzicy.
- Wspomnienie liturgiczne:
- Wspominany jest w dniu 22 stycznia.
- Wspominany jest również w dniu 28 września (lub w drugą niedzielę Wielkiego Postu) w Soborze Prepodobnych Ojców Kijowsko-Peczerskich spoczywających w Bliższych Pieczarach.
- Wspominany jest również 14 sierpnia (data ta dotyczy często innego świętego Anastazego, ale jest też wiązana z tym diakonem w niektórych kalendarzach).
Żywot i Duchowość:
Niewiele szczegółów z jego życia zachowało się w odrębnych opisach, gdyż jego historia włączona jest w ogólne opowieści o świętych mnichach pieczerskich. Wiadomo, że:
- Pełnił funkcję diakona w monastyrze pieczerskim.
- Prowadził życie monastyczne (mnisze), charakteryzujące się pobożnością, modlitwą i posłuszeństwem.
- Został zaliczony do grona męczenników (prepodobnomęczenników), co oznacza, że poniósł śmierć za wiarę lub w obronie czystości prawosławia, prawdopodobnie podczas jednego z najazdów tatarskich na Kijów w XII wieku, które niszczyły monastyr.
Jego relikwie, podobnie jak wielu innych świętych pieczerskich, spoczywają nienaruszone, co jest traktowane jako dowód jego świętości.
opr. D. Chmielewski