Hagiografia diakonów Oroncjusza i Wiktora oraz ich towarzyszy opiera się głównie na tradycji lokalnej z regionów Embrun we Francji i Puigcerdà w Hiszpanii.
Święci Męczennicy z Embrun: Wincenty, Oroncjusz, Wiktor, Akwilina i N.N. Ojciec
- Wspomnienie Liturgiczne (Kościół Katolicki): 22 stycznia.
- Wspomnienie Liturgiczne (Prawosławie): 30 stycznia (17 stycznia według kalendarza juliańskiego).
Grupa ta czczona jest jako męczennicy, którzy ponieśli śmierć za wiarę chrześcijańską podczas wielkich prześladowań za panowania cesarza Dioklecjana na początku IV wieku (około 305 r.).
Postacie:
- Wincenty (Vincentius): diakon, główny misjonarz grupy.
- Oroncjusz (Orontius): brat Wincentego, również diakon i misjonarz.
- Wiktor (Victor): towarzysz, diakon.
- Akwilina (Aquilina): według legendy matka Wincentego i Oroncjusza.
- N.N. Ojciec: bezimienny ojciec Wincentego i Oroncjusza, również męczennik.
Hagiografia:
Według tradycji, bracia Wincenty i Oroncjusz pochodzili z Cimiez (obecnie dzielnica Nicei we Francji). Po nawróceniu się na chrześcijaństwo i przyjęciu święceń diakonatu, poczuli powołanie do działalności misyjnej. Ich celem było wspieranie i umacnianie prześladowanych wspólnot chrześcijańskich na Półwyspie Iberyjskim.
Wraz z towarzyszami – diakonem Wiktorem, matką Akwiliną oraz bezimiennym ojcem – udali się do Hiszpanii. Ich działalność ewangelizacyjna i upór w wierze zwróciły uwagę władz rzymskich, a konkretnie namiestnika Rufina.
Zostali aresztowani w rejonie dzisiejszego Puigcerdà koło Girony w Hiszpanii. Wszyscy odmówili wyrzeczenia się Chrystusa i złożenia ofiar rzymskim bogom. W konsekwencji zostali skazani na śmierć. Ponieśli śmierć męczeńską przez ścięcie.
Kult i Relikwie:
Ich męczeństwo uczyniło z nich ważnych świętych w regionie Alp i północnej Hiszpanii. Relikwie Wincentego (a często całej grupy) były przez wieki czczone w katedrze w Embrun we francuskich Alpach Wysokich (Hautes-Alpes), skąd pochodzi ich wspólne określenie „męczennicy z Embrun”.
Niestety, relikwie te uległy zniszczeniu w 1585 roku podczas wojen religijnych we Francji, zdewastowane przez wojska hugenockie.
Współczesne Martyrologium Rzymskie upamiętnia ich wszystkich razem w dniu 22 stycznia, podkreślając ich jedność w wierze i męczeństwie. Istnieje też hipoteza, że Wincenty z Embrun może być tożsamy ze świętym Wincentym z Digne, innym biskupem i męczennikiem z tego regionu, co jest przedmiotem dyskusji historyków Kościoła.
opr. D. Chmielewski