Andeolus, diakon i męczennik, znany jest on również jako:
-
- Andeolus z Vivarais,
- Andeolus ze Smyrny,
- Andeol z Vals,
- Andeol, Andéolo, Andreolus.
Św. Andeolus urodził się prawdopodobnie w Smyrnie w II wieku. Był Andegaweńczykiem (z francuska: St. Andiol, Andeux, Andeul), który uważany jest za ucznia św. Polikarpa, został wysłany do Galii przez biskupa Smyrny (ale według innych przez samego św. Polikarpa) wraz ze świętymi kapłanami Benignusem i Andochiusem oraz diakonem Thyrsusem.
Głosił on Ewangelię sam, bez pomocy innych w Carpentras oraz okolicy. Cesarz Septymiusz Sewerus, przejeżdżając przez ten region w drodze do Anglii, kiedy go spotkał, kazał go natychmiast zgładzić. Został stracony 1 maja 208 r. w Bergoiate, galijskiej osadzie położonej na skalistym wzgórzu nad Rodanem, znanym później jako Bourg-Saint-Andéol. Biczowany był cierniowymi kijami a następnie jego głowę rozłupano drewnianym mieczem.
Ciało, wrzucone do Rodanu, zostało później odnalezione i złożone w sarkofagu przez bogatą Rzymiankę, Anycię lub Amycię Eucherię Tullię (błogosławioną Tullie), córkę senatora Eucheriusza Walerianusa (Eucheriusza z Lyonu).
Jego kości są przechowywane w mieście St. Andeol, w diecezji Viviers. Germanus, biskup Paryża, namówił króla Childeberta do wybudowania kaplicy ku czci tego męczennika, która stała się częścią opactwa św. Andeolusa.
Kaplica ta została następnie podniesiona do rangi kościoła parafialnego pod wezwaniem św. André-des-Acres, którego pierwszym patronem był św. Andeolus.
Sarkofag, uważany za sarkofag Andeolusa, został ponownie odkryty w 1865 r. podczas wykopalisk w kaplicy św. Polikarpa w XI w. kościele w Bourg-Saint-Andéol (Ardèche).
W sztuce Andeolus ze Smyrny przedstawiany jest jako diakon lub subdiakon z kijem w ręku. Czasami też z palmą, księgą, kijem lub głową przebitą drewnianym nożem.
W 𝘔𝘢𝘳𝘵𝘺𝘳𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘶𝘮 𝘙𝘻𝘺𝘮𝘴𝘬𝘪𝘮 pod datą 1 maja czytamy: „We Franci w okolicy Viviers śmierć męczeńska Andeola, Subdiakona, którego św. Polikarp wysłał z innymi na głoszenie Ewangelii św. Za panowania cesarza Nerona został najpierw zbity kolczastymi maczugami, po czym rozszczepiono mu na krzyż głowę drewnianym mieczem, przez co ukończył swe męczeństwo.”
opr. dk. Krzysztof Kaput

