Ariald zwany też Arialdus lub Arialdo, diakon i męczennik, prześladowany i zabity 27 czerwca 1066 r. przez sprzymierzeńców arcybiskupa Mediolanu Guido de Velatte.
Pochodził ze szlacheckiej rodziny Alciati, urodzony w Cutiacum (obecnie Cucciago, niedaleko Como w północnych Włoszech). Pierwsze nauki pobierał w szkole przy kościele San Vittore w Varese. Arialdus zanim został diakonem studiował w Laon i Paryżu. Był przywódcą Patari, ruchu reformatorskiego, którego członkowie zbierali się w dzielnicy mediolańskiej Pataria (pates to dialektalne słowo oznaczające „łachmany”, „łajdaków”).
Głosił kazania płomienne kazania potępiające zepsucie kleru. Arialdus doprowadził do ekskomuniki Guido za symonię i niemoralność, ale Guido zignorował ten dekret. Ariald dążył do przeprowadzenia reformy mediolańskiej duchownych za co został ekskomunikowany przez biskupa Guido da Valate, lecz po interwencji papieża Stefana IX ekskomunika została unieważniona. Podczas podróży do Rzymu diakon Arialdo został schwytany przez ludzi abpa Guido i zabrany do zamku Angera na przesłuchanie. Tam został wykastrowany, amputowano mu prawą rękę, torturowano go na śmierć, a 27 czerwca 1066 r. wrzucono do wód jeziora Maggiore.
Jego zwłoki wyłowiono dziesięć miesięcy później, nieuszkodzone i o słodkim zapachu. Przeniesiono je do katedry w Mediolanie, gdzie były wystawione na widok publiczny, zaś następnie pochowano je w kościele św. Celsusa. W 1067 r. papież Aleksander II ogłosił Arialdusa męczennikiem.
Popularne zgromadzenie w Mediolanie, które sprzeciwiło się mianowaniu arcybiskupem Mediolanu Guido de Velatte (1045), szlachcica mediolańskiego lojalnego wobec cesarza niemieckiego Henryka III, znane jest jako ruch Pataria lub Patarine.
Diakon Arialdo założył je, wraz z kilkoma towarzyszami, w tym Anselmo di Baggio i Landolfo Cotta, jako ruch przeciwko symonii i na rzecz reformy zwyczajów duchowieństwa, zwany przez jego przeciwników „Pataria”, termin zaczerpnięty z dialektalnego słowa patée na określenie łajdaków. Kiedy Anzelm z Baggio został papieżem z imieniem Aleksander II, konflikt z arcybiskupem Mediolanu – Guido – stał się bardziej zacięty. Buntując się przeciwko papieskiej ekskomunice, którą otrzymał, kazał wypędzić Arialdo i jego zwolenników z miasta.
Guido był przeciwnikiem zasad, które później przekształciły się w reformę gregoriańską. To znaczy, że opowiadał się za supremacją władzy cesarskiej nad duchową władzą papieża, a także za podziałem dochodów i przychodów kościelnych, tak jakby były one kolejnym lennem. To spowodowało, że niezadowolenie społeczne i duchowe dużej części mediolańskiego laikatu urzeczywistniło się w buncie przeciwko arcybiskupowi, którego oskarżono o symonię.
W latach 1056-1057, pod wpływem kazań diakona Arialdo oraz innych kanoników katedralnych, najbardziej purytańskie grupy mediolańczyków, należące do wszystkich warstw społecznych, zaczęły bojkotować wydarzenia religijne celebrowane przez żonatych księży lub księży żyjących z konkubinami, potępiając jednocześnie praktyki symoniackie. Po odwołaniu się obu stron do sądu papieża Stefana IX, postanowiono zwołać synod w Novarze, na którym przywódcy Pataryni zostali ekskomunikowani za niestawienie się (1057).
Sytuacja przerodziła się w prawdziwą wojnę domową między antypatarynami a patarynami, wspomaganymi przez reformatorów, którzy wówczas dominowali w papiestwie i przybyli do Mediolanu jako legaci papiescy: Anselmo di Baggio (późniejszy papież Aleksander II), Piotr Damian (kardynał-biskup Ostii) i Hildebrand z Toskanii (późniejszy Grzegorz VII). Przywódca patarynów, dk Arialdo, został zamordowany w 1066 r., a w 1068 r. beatyfikowany.
Na początku lat 70. XI w. konflikt trwał nadal, komplikowały go interwencje cesarza Henryka IV i papieża Aleksandra II, którzy mianowali dwóch arcybiskupów Mediolanu. Papież reformator par excellence, Grzegorz VII, nie był w stanie powstrzymać mianowanego przez cesarza arcybiskupa Tedaldo od zdominowania Mediolanu i zakończenia patarii, choć kilkakrotnie go ekskomunikował.
Kult świętego diakona Arialdo został oficjalnie zatwierdzony przez papieża Piusa X dopiero w XX wieku – 12 lipca 1904 roku. Jego relikwie spoczywają w katedrze w Mediolanie.
MARTYROLOGIUM RZYMSKIE
W Mediolanie święty Arialdo, diakon i męczennik, który energicznie zwalczał obłąkańcze zwyczaje symoniackiego i zdeprawowanego duchowieństwa oraz za troskę o dom Boży, został zabity przez dwóch duchownych wśród potwornych cierpień.
opr. dk. Krzysztof Kaput