Damian urodził się w Terracinie (niedaleko Rzymu) jako jedyny syn wdowy imieniem Prokla. Rodzina żyła w skrajnym ubóstwie. Szukając ratunku, Prokla udała się do biskupa Walentego, który nie tylko wsparł ich finansowo (podarowując 50 złotych monet), ale również stał się duchowym mentorem chłopca. Pod jego okiem Damian przyjął chrzest, a następnie otrzymał święcenia diakonatu.
Ucieczka i cuda
W 362 roku, podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Juliana Apostaty, Damian opuścił Terracinę. Według przekazów zawartych w Santi e Beati:
-
- W Terni ponownie spotkał biskupa Walentego i tam dokonał cudu uzdrowienia niewidomego.
- W Rzymie otrzymał błogosławieństwo od papieża Liberiusza.
- W Fondi zasłynął z uzdrowienia kobiety opętanej, co ugruntowało jego opinię cudotwórcy.
Życie pustelnicze i męczeństwo
Pragnąc samotności, Damian osiadł w górskiej pustelni w okolicach Terraciny, gdzie prowadził surowe życie oparte na modlitwie i poście (żywił się jedynie ziołami). Ostatecznie dołączył do św. Walentego w misji ewangelizacyjnej w Castel della Pietra(dzisiejsze San Valentino). Obaj zostali pojmani i zamordowani przez pogańskich kapłanów, którzy sprzeciwiali się szerzeniu chrześcijaństwa.
Kult i relikwie
W 1076 roku król Trogisio przeniósł szczątki Damiana i Walentego do oratorium w Castel della Pietra. Wydarzenie to opisuje oficjalny portal Comune di San Valentino. Obecnie spoczywają oni w tamtejszej katedrze, a miasto przyjęło nazwę na cześć św. Walentego, czcząc obu świętych jako swoich patronów.
-
- Wspomnienie liturgiczne: 14 lutego w miejscowości San Valentino in Abruzzo Citeriore obchodzone jest tzw. Transito dei Santi Patroni (Przejście Świętych Patronów). Wynika to z faktu, że Damian był nierozłącznym towarzyszem i uczniem św. Walentego, którego główne święto przypada właśnie tego dnia. Główne wspomnienie przypada 16 marca.
- Atrybuty: Szaty diakońskie, palma męczeńska.