Demetriusz

Święty Demetriusz (Demetrios), arcydiakon i męczennik z V/VI wieku, to postać silnie zakorzeniona w tradycji monastycznej Sycylii, czczona zarówno w Kościele zachodnim, jak i wschodnim. Jego losy nierozerwalnie łączą się z biskupem Grzegorzem, hegumenem Kalogerusem (Kalogerem) oraz historią słynnego klasztoru San Filippo di Fragalà w pobliżu Frazzanò.

Demetriusz służył jako arcydiakon u boku biskupa Grzegorza w rzymskiej prowincji Africa proconsularis. W V i VI wieku tereny te były pustoszone przez Wandalów, którzy jako zwolennicy arianizmu krwawo prześladowali ortodoksyjnych chrześcijan uznających dogmat Trójcy Świętej. Uciekając przed prześladowaniami, Grzegorz, Demetriusz oraz przełożony mnichów (hegumenos) Kalogerus zostali zmuszeni do opuszczenia Afryki Północnej. Drogą morską dotarli na Sycylię, lądując w okolicach Marsali (Lilibeum).

Duchowni udali się w głąb wyspy, w górzysty rejon Nebrodi. W pobliżu dzisiejszego Frazzanò wznieśli pierwszą bazylikę i skromny klasztor, znany później jako San Filippo di Fragalà. Podczas gdy Kalogerus zarządzał nową wspólnotą monastyczną, biskup Grzegorz i arcydiakon Demetriusz niestrudzenie przemierzali okoliczne ziemie jako posłańcy wiary. Głosili Ewangelię i umacniali lokalną ludność w wierze katolickiej/chalcedońskiej.

Według starożytnej tradycji, ich gorliwa działalność misyjna spotkała się z agresją ze strony wciąż silnych na wyspie pogan (lub według innych wersji – ariańskich najeźdźców). Grzegorz i Demetriusz zostali zamordowani za głoszenie Chrystusa. Ciała obu męczenników odnalazł i zabezpieczył ich towarzysz, hegumen Kalogerus. Przeniósł je do klasztoru Fragalà i z czcią pochował w murach tamtejszej świątyni.

Sam Kalogerus (często utożsamiany lub łączony w tradycji sycylijskiej ze św. Kalogerem Pustelnikiem) również wycierpiał wiele prześladowań z rąk bałwochwalców. Słynął na całej Sycylii z daru uzdrawiania oraz wypędzania złych duchów. Po długim, pełnym cudów życiu, odszedł do Pana i również spoczął w klasztorze w Fragalà. W późniejszych wiekach (z powodu najazdów Saracenów) relikwie świętych ukrywano, a dziś spoczywają w kościele macierzystym w Frazzanò.