Eliasz

Diakon Eliasz (także: Elio, Elius, Ælius) urodził się w miejscowości Koštabona, zwanej wtedy Castrum Bonae. Przyniósł chrześcijaństwo z Akwilei i rozpowszechnił je na Istrii.

Eliasz był uczniem św. Mohora w Oglea (to starożytna nazwa Aquilea), a następnie został diakonem działając pod przewodnictwem Nazariusza, pierwszego biskupa Kopru. To właśnie św. Mohor wysłał go na Capodistria (dzisiejsza Istria) jako swojego ulubionego ucznia, aby głosił wiarę chrześcijańską. Na starożytnej wyspie Aegis (obecnie w pobliżu Sermin niedaleko Ankaran) przekonał ludzi do porzucenia pogańskiego kultu bogini Palade i przyjęcia chrześcijaństwa dzięki mocy jego apostolskiego głoszenia, cudów i własnego postępowania, dlatego jest również nazywany założycielem wiary w Koper i Istrii. To dzięki diakonowi Eliaszowi, Istria ma związek ze światem chrześcijańskim.

Zginął śmiercią męczeńską 18 lipca 56 r. w Egida, czyli dzisiejszym Koper. Jego święte relikwie znajdują się w odwiedzanej przez pielgrzymów katedrze Nazariusza w Koprze i były przechowywane i czczone przez ponad 1700 lat w krypcie pod głównym ołtarzem katedry – w najświętszym miejscu. To miejsce jest centrum chrześcijaństwa na Istrii.

Wśród prostych mieszkańców Istrii panowało jednak przekonanie, że św. diakon Eliasz jest orędownikiem deszczu, dlatego zwracali się do niego tymi słowami: „Sant’Eleîa, chi fivi ca nu piovo? La gierba 'nde se sica, li pigure 'nde moro.” (tłum.: Święty Elio, co ty robisz, że nie pada? Trawa wysycha, nasze owce umierają).

W Koštabonie i Koprze odbywają się dni świąteczne upamiętniające rocznicę śmierci diakona św. Eliasza. Mieszkańcy 18 lipca upamiętniają jego śmierć uroczystą mszą. Ku jego pamięci odbywa się piesza pielgrzymka do grobu w katedrze w Koprze, organizowana jest uroczysta procesja przez wieś ku czci wszystkich istryjskich świętych, a także odbywają się transgraniczne spotkania towarzyskie istryjskich śpiewaków i muzyków.

opr. dk Krzysztof Kaput