Elżbieta Ferard

Święta diakonisa Elżbieta (Elizabeth Catherine) Ferard (1825–1883) to kluczowa postać w historii nowożytnego chrześcijaństwa, uznawana za pierwszą oficjalnie ordynowaną diakonisę w Kościele Anglikańskim. Przypisuje się jej wskrzeszenie i zreformowanie biblijnego urzędu diakonis we wspólnocie anglikańskiej.

Urodziła się 22 lutego 1825 roku w Londynie w zamożnej rodzinie pochodzenia hugenockiego (francuscy kalwini, którzy uciekli do Anglii przed prześladowaniami). Jej ojciec był szanowanym prawnikiem. Przez wiele lat Elżbieta poświęcała się opiece nad swoją chorą, niepełnosprawną matką. Po jej śmierci w 1858 roku poczuła głębokie wezwanie do wyłącznej służby Bogu i Kościołowi.

Zachęcona przez biskupa Londynu, Archibalda Taita, udała się do Niemiec. Odwiedziła tam Kaiserswerth am Rhein – luterański ośrodek prowadzony przez pastora Theodora Fliednera, który w 1836 roku wskrzesił instytucję diakonis zajmujących się pielęgniarstwem i edukacją ubogich. Pierwsze tygodnie w Niemczech były dla niej surowe. Zmagała się z monotonnym, skromnym jedzeniem, barierami dialektu i początkowym brakiem zainteresowania ze strony przełożonych. Przetrwała te trudności, ucząc się organizacji pracy charytatywnej.

Po powrocie do Anglii dnia 18 lipca 1862 roku Elżbieta Ferard otrzymała z rąk biskupa Londynu Archibalda Taita oficjalną licencję i święcenia diakonatu. Stała się tym samym pierwszą diakonisą Kościoła Anglii od czasów starożytnych. Już w 1861 roku, korzystając z pomocy zamożnych krewnych, założyła w Londynie instytucję o nazwie North London Deaconess Institution (później przemianowaną na Wspólnotę Diakonis św. Andrzeja – Deaconess Community of St. Andrew). Wspólnota łączyła powołanie czynnej diakonisy pracującej w świecie z elementami życia zakonnego.

Elżbieta i jej towarzyszki rozpoczęły radykalną misję w King’s Cross – jednej z najuboższych i najbardziej niebezpiecznych wówczas dzielnic Londynu, trapionej chorobami i nędzą (w realiach znanych z powieści Karola Dickensa). Diakonisy Ferard zajmowały się opieką nad chorymi, prowadzeniem darmowych szkół dla dzieci, rozdawnictwem żywności i wsparciem duchowym dla najbardziej zmarginalizowanych. Z czasem, w 1873 roku, z powodu problemów zdrowotnych Elżbiety, wspólnota przeniosła się do Notting Hill.

Elżbieta Ferard zmarła z wycieńczenia pracą 18 kwietnia 1883 roku w Londynie.

Jest czczona jako święta (wspomnienie wyznawców i sług Kościoła) w oficjalnym kalendarzu liturgicznym Wspólnoty Anglikańskiej (Calendar of saints). Jej wspomnienie przypada 18 lipca (główny dzień wspomnienia w większości prowincji anglikańskich, upamiętniający dzień jej ordynacji) oraz 3 lipca lub 18 kwietnia (w lokalnych kalendarzach).

Model posługi diakonis zapoczątkowany przez Elżbietę rozprzestrzenił się na cały świat – m.in. do Stanów Zjednoczonych, RPA, Chin oraz Nowej Zelandii, torując drogę do późniejszego pełnego dopuszczenia kobiet do święceń kapłańskich w anglikanizmie.