Emil żył około IX wieku w Kordobie (Hiszpania). Gruntowne wykształcenie zdobył w szkole przy bazylice w swoim rodzinnym mieście i tam też został wyświęcony na diakona. Biegle władał językiem arabskim i chętnie wdawał się w dyskusje z żyjącymi w Kordobie muzułmanami.
Wzbudziło to ich czujność, ponieważ nie byli przygotowani do polemik teologicznych, w których druga strona krytykowała islam. Często w tych rozmowach towarzyszył Emilowi jego przyjaciel Jeremiasz.
Emil miał odwagę głosić w Kordobie kazania przeciwko islamowi w czasach panowania emira Abderramána II. Jako wielki obrońca swojej wiary obalał doktrynę Mahometa wśród swoich uczniów. Ogólną zasadą Arabów było tolerowanie chrześcijan i pozwalanie im na swobodne praktykowanie swojej religii. Zabroniono im jedynie budowania nowych kościołów lub rozbudowy już istniejących.
Jednak emir Abderramán musiał stłumić wiele chrześcijańskich powstań i rozpętał przeciwko nim surowe prześladowania. W podziale opinii na temat tego, czy stawić czoła muzułmanom, Emil był jednym z wielu, którzy wbrew opinii hierarchii kościelnej woleli stawić czoła męczeństwu.
Pewnego razu po kolejnej dyskusji muzułmanie stracili już cierpliwość. Obu swoich adwersarzy – Emila i Jeremiasza – zaprowadzili przed oblicze kadiego (sędziego muzułmańskiego), który skazał ich na śmierć za obrazę islamu.
Najpierw zostali uwięzieni na rozkaz emira Abderramána II, a następnie Emil i Jeremiasz zostali ścięci. Podobno w tej samej chwili, gdy obaj przyjaciele zostali straceni, nad miejscem egzekucji rozpętała się straszna burza z gradobiciem. Przerażeni muzułmanie nabili ciała skazańców na pale i wystawili je na drugim brzegu rzeki, żeby w ten sposób ocaleć i oddalić od Kordoby niebezpieczeństwo.
Święty diakon Emil zginął za wiarę w 852 roku. W kalendarzu liturgicznym wspominany jest on 15 września razem ze swoim towarzyszem Jeremiaszem. Obydwaj należą do grupy męczenników z Kordoby.
W 𝘔𝘢𝘳𝘵𝘺𝘳𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘶𝘮 𝘙𝘻𝘺𝘮𝘴𝘬𝘪𝘮 pod datą 15 września czytamy: „W Cordobie śmierć męczeńska św. Emila, Diakona i Jeremiasza, którzy podczas prześladowania przez Maurów po długiem więzieniu poświęceniem swego życia złożyli świadectwo wierności Chrystusowi.”.
Emil to imię pochodzenia etruskiego, od słowa aemulus (ten, który z kimś współzawodniczy, rywalizuje) bądź od nazwy rzymskiego rodu Emiliuszy (Aemilius).
opr. dk. Krzysztof Kaput