Fidelis ze Szkocji

Postać określana jako diakon Fidelis ze Szkocji (lub archidiakon Fidelis ze Strasburga), to towarzysz św. Florentiusa (Flisza/Flwora). Należy do mało znanych figur z kręgu misjonarzy iroszkockich, którzy chrystianizowali Alzację w VII wieku. W tradycji Kościoła rzymskokatolickiego jego hagiografia jest nierozerwalnie połączona z biografią jego mistrza i biskupa.

Fidelis pochodził ze „Szkocji” – przy czym w źródłach z wczesnego średniowiecza (VII wiek) termin Scotia odnosił się w pierwszej kolejności do Irlandii, skąd wywodziła się większość ówczesnych mnichów-misjonarzy (tzw. Peregrini). Fidelis był uczniem i wiernym towarzyszem św. Florentiusa (zm. ok. 693 r.), irlandzkiego mnicha, który opuścił ojczyznę, aby prowadzić życie pustelnicze na kontynencie. Razem osiedlili się w gęstych lasach pod Haselac (Haslach) w dolinie rzeki Bruche w Alzacji. Tam stworzyli pustelnię, która z czasem przyciągnęła innych uczniów i przekształciła się w tętniący życiem klasztor.

Gdy św. Florentius został powołany na biskupa Strasburga (ok. 678–684 roku), Fidelis udał się tam wraz z nim. Ze względu na swoje wykształcenie, głęboką wiarę i lojalność (stąd imię Fidelis – z łac. Wierny) został mianowany archidiakonem diecezji strasburskiej. W tamtym okresie funkcja archidiakona była niezwykle prestiżowa – Fidelis nie tylko asystował biskupowi przy ołtarzu, ale odpowiadał za zarządzanie dobrami kościelnymi, opiekę nad ubogimi oraz administrację diecezji w imieniu pasterza. Wspólnie z biskupem Florentiusem założył w Strasburgu klasztor i kościół dedykowany św. Tomaszowi Apostołowi (dzisiejszy kościół Église Saint-Thomas), który stał się ważnym centrum formacji duchowieństwa oraz schroniskiem dla kolejnych przybywających z wysp misjonarzy iroszkockich.

Hagiografia opisuje Fidelisa jako wzór pokory, praworządności i doskonałego administratora, który potrafił połączyć rygorystyczne, monastyczne życie modlitwy z codziennymi, trudnymi obowiązkami urzędowymi. Zmarł w opinii świętości w Strasburgu, niedługo przed lub po śmierci swojego mistrza biskupa. W lokalnych kalendarzach liturgicznych diecezji Strasburg oraz w martyrologiach powiązanych z misjami iroszkockimi jego wspomnienie wyznaczono na 23 maja.

Choć z czasem postać biskupa Florentiusa przyćmiła pamięć o jego pomocniku, Fidelis pozostaje w hagiografii pięknym przykładem „wiernego cienia” wielkiego świętego – człowieka, który budował Kościół w Alzacji poprzez cichą, codzienną pracę administracyjną i duszpasterską.