Filip z Palermo

Święty Filip z Palermo (zwany lokalnie San Filippello – małym Filipem) to sycylijski diakon żyjący w pierwszej połowie VIII wieku. W tradycji hagiograficznej występuje jako wierny uczeń, diakon i towarzysz św. Filipa z Agira (zwanego Wielkim), słynnego kapłana i egzorcysty. Choć jego ziemskie życie zakończyło się w maju, to z uwagi na nakładanie się świąt obu patronów, w regionie Dublina, Malty i Palermo hagiografia liturgiczna łączy jego obchody również z terminem 12 czerwca (druga niedziela czerwca / oktawa).

Urodził się w Palermo, gdzie od młodości formował się duchowo. Gdy na Sycylię przybył z rzymską misją ewangelizacyjną św. Filip z Agira, diakon Filip z Palermo dołączył do niego wraz z mnichem Euzebiuszem. Razem udali się do leżącego w głębi wyspy miasta Agyrion (dzisiejsza Agira). Jako diakon, Filip z Palermo wspierał swojego mistrza w intensywnej pracy duszpasterskiej, asystował przy sprawowaniu sakramentów oraz pomagał w spektakularnych modlitwach o uwolnienie, z których słynął tamtejszy klasztor.

Diakon Filip zmarł w Agira w opinii świętości. Dokładny rok jego śmierci nie jest znany, jednak tradycja wskazuje na pierwszą połowę VIII wieku. Został pochowany w podziemiach klasztornych tuż obok swojego nauczyciela oraz św. Euzebiusza i św. Łukasza Casali. Przez wieki miejsce to uległo zapomnieniu z powodu najazdów arabskich na Sycylię. Kości świętego diakona odnaleziono pod koniec XVI wieku (w latach 1595–1600). W lipcu 1604 roku biskup Filippo Giordì oficjalnie potwierdził ich autentyczność. 15 lipca 1617 roku relikwie złożono w drogocennej srebrnej trumnie, ufundowanej przez lokalną społeczność Agiry za kwotę 1500 skudów.

Właściwym dniem śmierci (dies natalis) diakona był 12 maja, jednak z racji tego, że zbiegał się on z głównym świętem św. Filipa z Agira (Wielkiego), lokalne społeczności przeniosły uroczystości procesyjne. Z tego powodu 12 czerwca (bądź w drugą niedzielę czerwca) w Palermo oraz w Ħaż-Żebbuġ na Malcie (gdzie kult obu świętych prężnie się rozwijał od XIV wieku) odbywają się uroczyste, widowiskowe procesje z figurami i relikwiami diakona Filipa.