Święty Fortunat (łac. Fortunatus – „szczęśliwy”, „mający powodzenie”) to starożytny diakon i męczennik chrześcijański. Choć historycznie związany jest z obszarem naddunajskim, stał się jedną z najważniejszych postaci liturgicznych i patronalnych w północnych Włoszech, Słowenii oraz Austrii.
Fortunat był diakonem Kościoła w starożytnym mieście Singidunum (leżącym na terenie rzymskiej prowincji Mezja, dzisiejszy Belgrad w Serbii).
Poniósł śmierć za wiarę wraz ze swoim towarzyszem, lektorem Hermagorasem (w najstarszych źródłach zwanym Hermogenesem). Zostali ścięci mieczem około 304–305 roku podczas krwawych i masowych prześladowań chrześcijan za panowania rzymskiego cesarza Dioklecjana.
Około 400 roku, w obliczu najazdów barbarzyńców na rzymskie Limes nad Dunajem, relikwie obu męczenników zostały bezpiecznie ewakuowane i przeniesione do Akwilei (wł. Aquileia) – potężnego centrum chrześcijaństwa w północnej Italii. Wydarzenie to (tzw. translatio) uroczyście wspominano w tamtejszej liturgii 27 sierpnia.
Obecność relikwii w Akwilei sprawiła, że z biegiem stuleci lokalna społeczność zaczęła utożsamiać męczenników z własną ziemią.
W VIII-IX wieku powstała słynna legenda hagiograficzna, która całkowicie zmieniła chronologię ich życia, aby podnieść rangę patriarchatu w Akwilei i wykazać jego apostolskie pochodzenie. Według tej wersji Hermagoras miał żyć w I wieku i być bezpośrednim uczniem św. Marka Ewangelisty, a sam św. Piotr Apostoł miał go wyświęcić na pierwszego biskupa Akwilei. W tej samej legendzie Fortunat został wyznaczony na jego diakona (archidiakona). Obaj mieli rzekomo głosić Ewangelię w Istrionii i Karyntii, po czym zostać uwięzieni z rozkazu prefekta Sebastusa (za panowania cesarza Nerona), poddani torturom i ścięci. Współczesna nauka (krytyka hagiograficzna) jednoznacznie odrzuca tę wersję, potwierdzając ich autentyczne, naddunajskie pochodzenie z IV wieku.
Dzień głównego wspomnienia liturgicznego diakona Fortunata w martyrologiach przypada na 23 sierpnia (często wspominany również w parze z Hermagorasem w ich głównym święcie 12 lipca).
Święci Hermagoras i Fortunat są oficjalnymi współpatronami m.in. archidiecezji w Udine i Gorycji (Włochy), archidiecezji w Lublanie (Słowenia) oraz całego włoskiego regionu Friuli-Wenecja Julijska.
W ikonografii chrześcijańskiej diakon Fortunat przedstawiany jest w szatach liturgicznych, najczęściej trzymając w dłoni palmę męczeństwa oraz księgę Ewangelii.