Ireneusz

Święci Ireneusz, Horos (Or) i Horopses (Orops) to grupa wczesnochrześcijańskich męczenników z pierwszych wieków chrześcijaństwa (najprawdopodobniej z okresu wielkich prześladowań rzymskich), których wspomnienie liturgiczne przypada na 22 sierpnia. Ich historia zachowała się głównie na kartach starożytnych greckich synaksariów i kalendarzy bizantyjskich.

Ireneusz był diakonem Kościoła. Wyróżniał się ogromną gorliwością, odwagą oraz głębokim darem krasomówczym, otwarcie i bez lęku głosząc Chrystusa jako jedynego, prawdziwego Boga.

Horos (gr. Ὥρ/Or) oraz Horopses (gr. Ὥροψις/Oropsios/Orops) byli świeckimi chrześcijanami, wiernymi towarzyszami diakona, którzy dzielili z nim tę samą głęboką wiarę i nieugiętą postawę wobec pogańskich władz.

Działalność i publiczne wyznawanie wiary przez diakona Ireneusza ściągnęły na niego uwagę rzymskich urzędników (określanych w greckich źródłach jako „Grecy”). Diakon został schwytany i postawiony przed sądem lokalnego rzymskiego namiestnika (gubernatora).

Podczas przesłuchania Ireneusz z wielką śmiałością odmówił złożenia państwowych ofiar pogańskim bóstwom. Widząc jego niezłomność, Horos i Horopses dobrowolnie dołączyli do diakona, również publicznie wyznając wiarę w Jezusa Chrystusa, przez co natychmiast zostali włączeni do procesu i skazani wraz z nim.

Namiestnik, rozwścieczony oporem chrześcijan, skazał całą trójkę na śmierć przez spalenie żywcem i nakazał wrzucić ich w wielki ogień. Wtedy doszło do nadprzyrodzonego wydarzenia – w momencie, gdy święci znaleźli się w płomieniach, z jasnego nieba nagle spadł gwałtowny i ulewny deszcz, który całkowicie ugasił ogień. Święci wyszli z pogorzeliska nienaruszeni i bez żadnych oparzeń.

Wobec tak jawnego znaku namiestnik nie zmienił jednak swojej decyzji i nakazał ostateczną, natychmiastową egzekucję. Święty diakon Ireneusz oraz święci Horos i Horopses zostali wyprowadzeni za miasto i ścięci mieczem.

Ich pamięć jest czczona 22 sierpnia (w Kościołach posługujących się kalendarzem juliańskim data ta przypada na 4 września według kalendarza gregoriańskiego). W bizantyjskiej tradycji liturgicznej ich męczeństwo podsumowuje tradycyjny werset (synaxarion): „Stając przeciwko błędowi, trzej zostali ścięci mieczem, a ich krew okryła głębię”.