Święty Jan (Iwan) Płotnikow, diakon (ros. Иоанн Степанович Плотников), to nowomęczennik prawosławny, który został okrutnie zamordowany przez bolszewików na Uralu w 1918 roku.
Urodził się 3 kwietnia 1864 roku w rejonie permskim, we wsi Katajskoje (dzisiejszy Katajsk) w rodzinie duchownego. Gdy miał 11 lat, zmarł jego ojciec, przez co rodzina żyła w ubóstwie. W 1880 roku ukończył Szkołę Duchowną w Dołmatowie. Przez krótki czas uczył się w seminarium oraz pracował jako urzędnik w administracji i policji.
Od października 1885 roku podjął posługę psalmisty w cerkwi Trójcy Świętej w rodzinnej wsi. Poza pracą w parafii pasjonował się meteorologią. Przez wiele lat prowadził skrupulatne obserwacje klimatyczne, współpracując z Uralskim Towarzystwem Miłośników Przyrody (UOLE), za co otrzymał od biskupa specjalny dyplom uznania. W 1906 roku przyjął święcenia diakonatu. Skierowano go do służby w cerkwi Ofiarowania Pańskiego w osadzie przy zakładach Staropyszmińskich (dzisiejszy Staropyszminsk w obwodzie swierdłowskim). Uczył tam również śpiewu w lokalnej szkole parafialnej.
Po wybuchu rewolucji i przejęciu władzy przez bolszewików na Uralu, duchowni stali się celem masowych represji. Mimo bezpośredniego niebezpieczeństwa ojciec Jan nie porzucił ołtarza. Dnia 30 czerwca 1918 roku diakon Jan Płotnikow został aresztowany przez czerwonoarmistów jako reprezentant „klasy reakcyjnej”. Tego samego dnia wywieziono go na pobliską Górę Wysoką (Wysokaja) i tam brutalnie zamordowano.
Uchwałą Świętego Synodu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego z 17 lipca 2002 roku został zaliczony do Soboru Świętych Nowomęczenników i Wyznawców Rosji. Wspomnienie liturgiczne przypada na dzień 12 sierpnia (24 lipca według kalendarza juliańskiego) oraz w ruchome święto Soboru Świętych Nowomęczenników. Jest szczególnie czczony w Eparchii Jekaterynburskiej oraz w samym Staropyszminsku, gdzie wierni pamiętają o miejscu jego męczeństwa.