Jered

Święty Jered (Yārēd) to postać fundamentalna dla kultury i chrześcijaństwa etiopskiego. Jest on uznawany za twórcę systemu muzycznego oraz liturgicznego Kościoła Ortodoksyjnego i nazywany „Słowikiem Etiopii”.
Geneza i młodość
    • Pochodzenie: Urodził się ok. 505 roku w Aksum (dzisiejsza Etiopia).
    • Edukacja: Początkowo miał ogromne trudności z nauką. Tradycja głosi, że zainspirował go widok gąsienicy, która sześciokrotnie spadła z drzewa, zanim za siódmym razem udało jej się wspiąć na górę. To nauczyło go cierpliwości i wytrwałości.
    • Objawienie: Według legendy, trzy ptaki z raju porwały go do nieba, gdzie usłyszał śpiew niebiańskich zastępów. Po powrocie na ziemię zaczął komponować hymny, których piękno zachwycało wiernych.
Twórczość i system muzyczny
Jered stworzył unikalny system Zema (świętego śpiewu), który jest używany w Etiopii do dziś. Podzielił on śpiewy na trzy główne style (tonacje):
    • Ge’ez: uroczysty, używany w dni powszednie.
    • Ezel: smutny i głęboki, używany podczas postów i pogrzebów.
    • Araray: radosny i lekki, używany w dni świąteczne.
Główne dzieła:
    • Degua: obszerny zbiór hymnów na cały rok liturgiczny.
    • Mewas’et: hymny przeznaczone na święta i wspomnienia zmarłych.
    • Zemmare: pieśni eucharystyczne.
Służba i asceza
    • Stan: Przez całe życie pozostał diakonem, odmawiając przyjęcia wyższych święceń z pokory.
    • Związek z władzą: Był bliskim przyjacielem i doradcą cesarza Gebre Mesquela. Istnieje słynna opowieść o tym, jak cesarz, zasłuchany w śpiew Jereda, niechcący przebił mu stopę swoją włócznią. Jered nie przerwał śpiewu, dopóki nie skończył hymnu.
    • Odejście: Pod koniec życia udał się w góry Semien (północna Etiopia), gdzie prowadził życie pustelnicze, oddając się modlitwie i nauczaniu. Zmarł tam prawdopodobnie ok. 571 roku.
Znaczenie i kult
    • Tytuł: Māḫlētāwi oznacza „hymnograf” lub „mistrz muzyki”.
    • Dzień wspomnienia: Choć w tradycji zachodniej bywa wspominany pod datą 5 maja, w Kościele etiopskim jego główne święto przypada 11 dnia miesiąca Genbot.
    • Instrumenty: To on wprowadził do liturgii sistrum (instrument perkusyjny) oraz laskę modlitewną(maquamia), których etiopscy chrześcijanie używają do dziś podczas rytualnych tańców religijnych.