Święty Kajus (Gajusz) z Aleksandrii był wczesnochrześcijańskim wyznawcą i męczennikiem z III wieku. W tradycji i kalendarzach liturgicznych (zarówno zachodnich, jak i wschodnich) jest oficjalnie uznawany i czczony jako diakon.
W rzeczywistości kwestia stopnia jego święceń wygląda następująco: Z oryginalnego listu biskupa Dionizego Aleksandryjskiego (który Euzebiusz cytuje dosłownie) wynika, że Kajus w momencie wygnania do Mareotis nie należał do hierarchii w taki sam sposób, jak Faust, Euzebiusz czy Cheremon. Dionizy wyraźnie dzieli swoich towarzyszy. Przed prefektem Emilianem stawia się z kapłanem (prezbiterem) Maksymem oraz trzema konkretnymi diakonami (Faustem, Euzebiuszem i Cheremonem). W tym samym czasie (podczas gdy inni diakoni działają w ukryciu w Aleksandrii), na wygnaniu w pustynnym Mareotis towarzyszą biskupowi jedynie „Piotr i Kajus” – wymienieni z samych imion, bez przypisanych tytułów duchownych. Sugeruje to, że pierwotnie mogli to być świeccy asystenci, mnisi lub młodsi duchowni (np. lektorzy).
Mimo że z tekstu źródłowego nie wynika dystynkcja, tradycja hagiograficzna z czasem dokonała ujednolicenia. Kajus, Piotr, Faust, Euzebiusz i Cheremon cierpieli w tej samej fali prześladowań cesarza Waleriana (257–258 r.) i należeli do najbliższego kręgu uczniów Dionizego Wielkiego. W późniejszych wiekach, gdy spisywano syntetyczne żywoty męczenników i tworzono martyrologia (zwłaszcza we wspomnieniach liturgicznych Kościoła wschodniego), całą tę grupę zaczęto określać mianem „świętych diakonów aleksandryjskich, uczniów św. Dionizego”. Tytuł ten przylgnął do Kajusa na stałe w kalendarzach liturgicznych.
Kajus żył w III wieku w Aleksandrii (Egipt), będąc jednym z najwierniejszych uczniów biskupa Dionizego. Podczas prześladowań Waleriana odmówił porzucenia wiary i czczenia pogańskich bóstw. Gdy biskup Dionizy został skazany na banicję, Kajus dobrowolnie udał się z nim na wygnanie do surowego, pustynnego rejonu Mareotis (Libia). Tam ofiarnie asystował biskupowi, pomagał organizować potajemne zgromadzenia liturgiczne dla lokalnych chrześcijan i umacniał wiarę prześladowanych. Choć przetrwał pierwsze wygnanie, tradycja Kościoła prawosławnego i synaksaria podają, że w toku kolejnych represji Kajus, wraz z Faustem, Cheremonem i Piotrem, został ostatecznie schwytany, poddany torturom i ścięty mieczem za niezłomne głoszenie Ewangelii.
Współcześnie w kalendarzach liturgicznych (szczególnie w Kościele prawosławnym) św. Kajus jest wspominany wspólnie ze swoimi towarzyszami 4 października (według kalendarza gregoriańskiego).
Choć krytyka historyczna tekstu Dionizego wskazuje, że Kajus mógł być początkowo świeckim towarzyszem, w oficjalnej hagiografii i tradycji Kościoła jest czczony i uznawany jako święty diakon i męczennik.