Leon

Święty Leon (Leo), subdiakon i męczennik Kościoła katolickiego, to postać należąca do grupy tzw. Męczenników z Afryki, zgładzonych za wiarę w czasach starożytnych rzymskich prześladowań. W rzymskich martyrologiach oraz źródłach hagiograficznych (takich jak Acta Sanctorum) wymieniany jest on 30 czerwca wraz z sześcioma innymi towarzyszami niedoli: Tymoteuszem, Zotykiem (Zoticus), Italiką, Zoilusem (Zoilus),Gelatusem (Gelatus),Korsykiem (Cursicus, znanym też jako Cajus/Kajus – kapłanem).

Grupa siedmiu chrześcijan poniosła śmierć na terenie rzymskiej Afryki Północnej(prawdopodobnie w prowincji Africa Proconsularis lub Numidia). Dokładny rok ich stracenia nie przetrwał w dokumentach, jednak styl i struktura ich grupy (posiadającej pełną hierarchię: kapłan, subdiakon) wskazują na okres masowych, systemowych prześladowań Kościoła w III lub na początku IV wieku (za panowania cesarzy Decjusza, Waleriana bądź Dioklecjana).

Wyliczenie stopni kościelnych w starożytnych spisach (Korsyk jako kapłan, Leon jako subdiakon) dowodzi, że rzymscy urzędnicy uderzyli bezpośrednio w lokalną strukturę duchowieństwa, próbując w ten sposób rozbić chrześcijańską wspólnotę.

Brak szczegółowych akt. Podobnie jak w przypadku setek innych afrykańskich grup chrześcijan, szczegółowe akta procesowe (Acta Martyrum) opisujące ich przesłuchania, tortury oraz dokładny rodzaj zadanej śmierci zostały bezpowrotnie utracone – prawdopodobnie spalone podczas późniejszych najazdów ariańskich Wandalów lub najazdu arabskiego w VII wieku.

Ich tożsamość przetrwała wyłącznie dzięki starożytnym spisom liturgicznym. Świadectwo o subdiakonie Leonie i jego towarzyszach zachowało się m.in. w starożytnych rękopisach Martyrologium Hieronymianum, z których imiona te trafiły do późniejszych kalendarzy średniowiecznych (np. irlandzkiego Missale Drummondiense) oraz do wielkich kompilacji hagiograficznych.

W tradycyjnym kalendarzu świętych Kościoła katolickiego dniem ich wspólnego wspomnienia liturgicznego jest 30 czerwca. Choć hagiografia św. Leona jest uboga w szczegóły biograficzne, w teologii katolickiej czczony jest on jako wzór wierności powołaniu. Jako subdiakon (odpowiedzialny w starożytności m.in. za opiekę nad ołtarzem i ubogimi), pozostał u boku swojego kapłana i wiernych do samego końca, pieczętując swoją posługę krwią.