Kilka praktycznych wskazówek
W czasie uroczystych celebracji, szczególnie pod przewodnictwem biskupa, ale również w sytuacji, gdy diakon posługuje w danym kościele czy kaplicy po raz pierwszy, powinien przed liturgią zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Jeśli jest ceremoniarz odpowiedzialny za liturgię, to przed nią powinien ustalić z nim lub z samym celebransem oraz innymi diakonami, jeśli są obecni, poszczególne elementy liturgii i przygotować się do spełniania swoich zadań.
Przysłuży się to właściwej, pięknej i odpowiednio uporządkowanej celebracji Eucharystii oraz pozwoli na uniknięcie niepotrzebnych nieporozumień w trakcie jej trwania.
Należy zwrócić uwagę na poniższe kwestie:
-
- Jaki jest układ prezbiterium, gdzie jest tabernakulum i kredencja oraz czy na kredencji jest wystarczająco miejsca na puryfikację, czy też będzie trzeba dokonać
z tego względu puryfikacji na ołtarzu? - Gdzie znajduje się klucz do tabernakulum? Ustal to, jeśli jako diakon będziesz przynosił cyboria z Najświętszym Sakramentem z tabernakulum
- Kto bierze udział w liturgii – czy są inni diakoni oraz akolici, czy jest ceremoniarz, który odpowiada za liturgię? Jaki będzie podział funkcji dla poszczególnych diakonów? Jeśli nie ma ceremoniarza diakoni powinni sami rozdzielić pomiędzy siebie odpowiednie funkcje.
- Czy któryś z diakonów będzie posługiwał biskupowi przy insygniach, czy jeden
z ceremoniarzy? - Czy w procesji wejścia ma być wniesiony Ewangeliarz i czy Ty będziesz go wnosił?
- Czy w liturgii, którą sprawuje biskup, będzie on błogosławił wiernych Ewangeliarzem?
- Czy w liturgii, którą sprawuje biskup, księgę Ewangelii diakon ma ucałować sam, czy zanieść biskupowi do ucałowania?
- Jak ma wyglądać przejście z Ewangeliarzem do ambony oraz gdzie po Ewangelii
(i ewentualnym błogosławieństwie Ewangeliarzem przez biskupa) ma zostać odłożony Ewangeliarz? - Jaki będzie formularz mszalny oraz która prefacja, modlitwa eucharystyczna i czy będzie wspomnienie tajemnicy dnia (należy też zwrócić uwagę na wszystkie rubryki w formularzu)? Oczywiście, o ile będziesz posługiwał przy mszale.
- Czy będą obrzędy pokoju i wezwanie do wiernych: „przekażcie sobie znak pokoju”? Najczęściej ten obrzęd się stosuje, jednak nie jest on obowiązkowy.
- Czy będzie uroczyste błogosławieństwo lub modlitwa nad ludem? Jeśli tak, to ustal, czy wypowiedzieć wezwanie do wiernych: „pochylcie głowy na błogosławieństwo”
- W jaki sposób udziela się w danym kościele Komunii świętej — procesyjnie, czy przy balaskach lub przy stopniu komunijnym?
- Czy Komunia święta będzie udzielana pod obiema postaciami wszystkim wiernym? Jeśli tak, to który z diakonów będzie posługiwał przy kielichu?
- Jaki jest układ prezbiterium, gdzie jest tabernakulum i kredencja oraz czy na kredencji jest wystarczająco miejsca na puryfikację, czy też będzie trzeba dokonać
Poza tym, jeśli będzie to szczególna celebracja (np. Msza święta przy udzielaniu święceń, Msza Wieczerzy Pańskiej, Liturgia Wielkiego Piątku, Wigilia Paschalna, Msza w Środę Popielcową, itp.), diakon powinien zapoznać się ze wszystkimi rubrykami mszalnymi, zapisami w Ogólnym Wprowadzeniu do Mszału rzymskiego i wskazaniami Konferencji Episkopatu Polski, Ceremoniałem Liturgicznej Posługi Biskupów, rytuałem rzymskim oraz innymi niezbędnymi dokumentami oraz księgami i uwzględnić w przygotowaniu wszystkie aspekty danej celebracji.
Jeśli jest to Msza pontyfikalna, diakon pomaga biskupowi przy wkładaniu szat liturgicznych oraz insygniów biskupich.
opr. D. Jaskólski