Maksymilian

Święty Maksymilian to wczesnochrześcijański diakon, misjonarz i wyznawca żyjący na przełomie V i VI wieku. Jego życie oraz posługa nierozerwalnie łączą się z historią diecezji w Istrii (dzisiejsza Chorwacja).

Maksymilian pełnił funkcję diakona u boku św. Nikefora, który w historycznych spisach figuruje jako pierwszy ordynariusz starożytnej diecezji Petina (łac. Pedena – dzisiejsza malownicza miejscowość Pićan położona niedaleko Pazina w środkowej Istrii).

Posługa diakona Maksymiliana przypada na trudny okres po upadku Cesarstwa Zachodniego. Zmarł on w opinii świętości wraz ze swoim pasterzem około 524 roku. Jako najbliższy pomocnik i zaufany człowiek biskupa Nikefora, diakon Maksymilian odgrywał kluczową funkcję w diecezji. Wspólnie z biskupem głosił Ewangelię wśród lokalnej ludności rzymskiej oraz nowo przybywających na te tereny plemion.

Legenda hagiograficzna opisuje go jako człowieka o niezłomnej wierze, który wiernie trwał przy swoim biskupie, gdy ten spotykał się z oporem, niezrozumieniem, a nawet wrogością ze strony części pogańskich mieszkańców Istrii.

Pamięć o diakonie Maksymilianie i biskupie Nikeforze głęboko zakorzeniła się w lokalnej tradycji ludowej półwyspu Istria. Choć minęło piętnaście stuleci, obaj są w Pićanie i okolicach czczeni nieprzerwanie aż do dnia dzisiejszego. Są uważani za patronów i założycieli tamtejszego Kościoła lokalnego. W martyrologiach oraz kalendarzu liturgicznym diecezji Poreč i Pula ich wspólne wspomnienie przypada na dzień 28 maja.

Starożytna diecezja Petina (Pićan), w której posługiwał Maksymilian, przetrwała wiele wieków. Została ostatecznie rozwiązana w 1787 roku w ramach reform kościelnych przeprowadzanych przez cesarza Józefa II, a jej terytorium włączono do struktur innych diecezji istryjskich. Dawna katedra w Pićanie służy dziś jako kościół parafialny, w którym nadal żywa jest pamięć o pierwszym biskupie i jego wiernym diakonie.