Święty Ríoch (Rioc, Riocat, Riocus, Rieu) to wczesnochrześcijański mnich, misjonarz, diakon oraz opat lub nawet biskup, żyjący w V wieku. Jest jedną z kluczowych postaci kształtujących monastycyzm w centralnej i zachodniej Irlandii.
Według starożytnej tradycji zachowanej w żywotach świętych, Ríoch był synem Conisa (Chonasa) – dostojnika pochodzenia brytyjskiego – oraz św. Darerki, która była rodzoną siostrą św. Patryka. Sprawia to, że Ríoch był siostrzeńcem Apostoła Irlandii. Jego rodzonymi braćmi byli inni znani święci misjonarze, w tym św. Mel z Ardagh, Melchu oraz Muinis.
Początkowo służył jako diakon i lojalny posłaniec u boku swojego wuja, św. Patryka. Towarzyszył mu w podróżach ewangelizacyjnych, pomagając zakładać pierwsze wspólnoty chrześcijańskie na Zielonej Wyspie.
Po okresie pracy misyjnej Ríoch osiadł na wyspie Inisboffin (współcześnie Inchbofin, z irlandzkiego Inis Bó Finne – „Wyspa Białej Krowy”). Wyspa ta leży na jeziorze Lough Ree w biegu rzeki Shannon (hrabstwo Westmeath). Ríoch założył tam prężny klasztor i został jego pierwszym opatem, a według wielu tradycji otrzymał także sakrę biskupią jako tzw. biskup misyjny (missionary bishop). Choć niektóre późniejsze źródła przesuwają datę założenia klasztoru na około 530 rok (co wiązałoby go czasowo ze św. Ciaranem), hagiograficzna tradycja rzymskokatolicka podaje, że Ríoch zmarł w swojej pustelni około 480 roku, co doskonale wpisuje się w chronologię bliskiego pokrewieństwa ze św. Patrykiem.
Postać św. Ríocha obrosła w wyjątkowe, celtyckie podania o charakterze mistycznym:
-
- Legenda o pięknym wyglądzie: Ríoch słynął w tradycji z niezwykłej urody, czystości i wdzięku. Według legendy, pewnego dnia spotkał szlachetnie urodzonego człowieka (lub władcę), którego ciało było zdeformowane i szpetne, przez co wzbudzał on ogólny wstręt i pogardę. Dzięki cudownej interwencji i modlitwie, nieszczęśnik został uleczony, a jego wygląd zmienił się nie do poznania, upodabniając się całkowicie do pięknego oblicza św. Ríocha.
- Miejsce pochówku i relikwie: Chociaż święty zmarł na wyspie na jeziorze Lough Ree, silna tradycja lokalna w zachodnim regionie Connemara łączy go z wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego. Wskazuje się, że jego doczesne szczątki zostały przeniesione lub spoczywają na starożytnym, surowym cmentarzu Salruck (Salrock), malowniczo położonym nad fiordem Killary Harbour (Little Killary). Na pobliskiej wyspie Oileán Dá Chruinne znajdują się pozostałości wczesnochrześcijańskiego oratorium, którego budowę również przypisuje się świętemu.
W kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego dzień wspomnienia św. Ríocha przypada na 1 sierpnia.

