Święty Symeon z Trewiru (znany również jako Symeon z Syrakuz) to jedna z najbardziej fascynujących postaci średniowiecznego monastycyzmu. Jego życie idealnie odzwierciedla ducha epoki – łączyło chrześcijański Wschód z Zachodem, wielkie podróże pielgrzymie oraz radykalny ascetyzm w postaci rekluzji (dobrowolnego zamurowania w celi).
Symeon urodził się w Syrakuzach na Sycylii w drugiej połowie X wieku. Pochodził z rodziny greckiej. Jako młody chłopak został wysłany przez ojca do Konstantynopola (dzisiejszego Stambułu), ówczesnej stolicy Cesarstwa Bizantyjskiego. Tam otrzymał gruntowne wykształcenie i przyjął święcenia diakonatu.
Po zakończeniu nauki Symeon zrezygnował z kariery urzędniczej czy kościelnej w stolicy i udał się do Ziemi Świętej. Przez siedem lat pracował jako przewodnik dla napływających pielgrzymów. Pragnąc głębszej relacji z Bogiem, porzucił tę pracę, przez pewien czas żył jako samotny pustelnik nad Jordanem, a następnie wstąpił do klasztoru w Betlejem. Po kilku latach przeniósł się do jednego z najważniejszych ośrodków wschodniego monastycyzmu – Klasztoru św. Katarzyny na Górze Synaj. Tam złożył śluby zakonne.
Opat klasztoru na Synaju powierzył Symeonowi niezwykle trudną misję. Miał udać się do Normandii (północna Francja), do księcia Ryszarda II, który obiecał Synajowi hojną jałmużnę. Podróż ta zmieniła całe jego życie i była pełna dramatycznych zwrotów akcji. Na Morzu Śródziemnym statek Symeona został napadnięty przez piratów. Wielu pasażerów zginęło, jednak Symeon zdołał uciec, wyskakując za burtę i dopływając do brzegu. Podróżując lądem przez Antiochię (dzisiejsza Antakya w Turcji), poznał wybitnych zachodnich duchownych odbywających pielgrzymkę: opata Ryszarda z Saint-Vanne oraz opata Eberwina z klasztoru św. Marcina w Trewirze. Postanowił do nich dołączyć. Po drodze we Francji (w Angoulême) odgrywał rolę doradcy teologicznego w lokalnym sporze dotyczącym apostolstwa św. Marcina z Tours. Gdy dotarł do Normandii, okazało się, że książę Ryszard II (oraz jego następca Ryszard III) już zmarli. Misja zebrania jałmużny zakończyła się fiaskiem, a Symeon stracił środki na powrót na Synaj.
Za namową swoich nowych przyjaciół Symeon udał się do Verdun, a stamtąd do Trewiru (Niemcy). W latach 1028–1030 został bliskim towarzyszem, tłumaczem i przewodnikiem potężnego arcybiskupa Trewiru, Poppo, podczas jego oficjalnej, państwowej pielgrzymki do Jerozolimy.
Po bezpiecznym powrocie z Ziemi Świętej do Trewiru w 1030 roku, Symeon postanowił całkowicie odwrócić się od świata i poświęcić wyłącznie modlitwie. Poprosił arcybiskupa o zgodę na zostanie rekluzem (pustelnikiem miejskim). Wybór padł na Porta Nigra – potężną, rzymską bramę miejską z II wieku. Dnia 29 listopada 1030 roku, podczas uroczystej liturgii, Symeon został wprowadzony i uroczyście zamurowany w małej celi mieszczącej się we wschodniej wieży bramy. Spędził tam ostatnie 5 lat życia w skrajnym ubóstwie, chłodzie i nieustannym poście. Posiadał jedynie małe okienko, przez które podawano mu skromne posiłki i przez które udzielał duchowych rad mieszkańcom Trewiru oraz pielgrzymom, którzy tłumnie przybywali pod bramę, słysząc o jego świętości.
Symeon zmarł w swojej celi 1 czerwca 1035 roku.
Śmierć pustelnika wywołała ogromne poruszenie, a przy jego grobie w Porta Nigra niemal natychmiast zaczęły dziać się cuda. Arcybiskup Poppo natychmiast zlecił spisanie żywota (Vita) Symeona i wysłał delegację do Rzymu. Jeszcze w tym samym roku (1035) papież Benedykt IX oficjalnie ogłosił Symeona świętym. Była to jedna z pierwszych formalnych, papieskich kanonizacji w historii Kościoła.
Aby uchronić rzymską bramę przed rozbiórką i uczcić świętego, arcybiskup Poppo przebudował Porta Nigra w dwupiętrowy, obronny kościół kolegiacki pw. św. Symeona, a obok wzniósł klasztor (Simeonstift – dziś muzeum). Dzięki temu rzymski zabytek przetrwał do dziś.
W 1400 roku relikwie przeniesiono do kościoła św. Gerwazjusza. Świątynia ta została jednak doszczętnie zniszczona podczas alianckich bombardowań w czasie II wojny światowej, a sarkofag świętego uległ uszkodzeniu.
W 1966 roku w Trewirze wzniesiono nowy kościół pw. św. Symeona (Trier-West). W 2019 roku główna nawa świątyni została zdesakralizowana (z powodu reorganizacji struktur kościelnych), jednak krypta, w której spoczywają relikwie św. Symeona, pozostała konsekrowana i jest miejscem modlitwy. Osobiste przedmioty świętego (m.in. jego wełniana czapka) są przechowywane w skarbcu katedry w Trewirze.
Wspomnienie liturgiczne św. Symeona z Trewiru przypada na 1 czerwca. Jest patronem przewodników, pielgrzymów oraz symbolem jedności chrześcijaństwa wschodniego i zachodniego.