Diakon Teodor z Thmuis to wczesnochrześcijański męczennik, który poniósł śmierć za wiarę w Dolnym Egipcie.
Męczeństwo świętych z Thmuis miało miejsce na początku IV wieku (najczęściej datowane na około 316 rok), u schyłku wielkich prześladowań chrześcijan w Cesarstwie Rzymskim. Choć w 313 roku wydano Edykt Mediolański gwarantujący wolność religijną, we wschodniej części imperium, rządzonej przez Licyniusza, nadal dochodziło do krwawych represji wobec duchowieństwa chrześcijańskiego.
Thmuis (dzisiejsze Tell el-Timai w Egipcie) było wówczas prężnym ośrodkiem chrześcijaństwa i stolicą diecezji. Kilka lat wcześniej śmierć męczeńską poniósł tamtejszy słynny biskup, św. Fileas (zm. ok. 306 roku). Nowym pasterzem miasta został Donat, który kontynuował posługę w warunkach ciągłego zagrożenia.
W tym czasie Teodor pełnił funkcję diakona w kościele w Thmuis. Ściśle współpracował ze swoim biskupem Donatem oraz kapłanem Makarym. Stanowili oni trzon lokalnego duchowieństwa, który podtrzymywał na duchu wiernych w Egipcie. Gdy fala prześladowań uderzyła w Thmuis, rzymscy urzędnicy uwięzili przywódców wspólnoty. Licyniusz celowo uderzał w hierarchię kościelną, wierząc, że bez pasterzy wspólnoty chrześcijańskie ulegną rozproszeniu. Późniejsza tradycja hagiograficzna oraz opisy męczeństwa (często przeplatane z motywami z innych rzymskich akt) wspominają o przesłuchaniach przed trybunałem. Donat, Makary i Teodor wykazali się tak niezłomną postawą i darem przekonywania, że doprowadzili do konwersji osób z otoczenia władzy. Według podań, pod wpływem ich świadectwa wiarę chrześcijańską przyjęli dwaj urzędnicy cesarscy (eunuchowie/kubikulariuszowie).
Odmowa złożenia pogańskich ofiar i niezłomne wyznanie wiary w Chrystusa ściągnęło na nich wyrok śmierci. Diakon Teodor, wraz z biskupem Donatem i kapłanem Makarym, zostali ścięci mieczem (lub straceni w inny okrutny sposób), pieczętując swoją posługę krwią.
Świadectwo trzech duchownych z Thmuis zapisało się w starożytnych kalendarzach liturgicznych i martyrologiach. Ich imiona przetrwały w tradycji koptów oraz wschodniego i zachodniego chrześcijaństwa. W Martyrologium Rzymskim oraz w spisach hagiograficznych Kościoła prawosławnego są wymieniani razem pod datą 22 maja. W ikonografii i synaksariuszach czczeni są jako święci hierarchowie i męczennicy (gr. Hieromartyres), którzy do końca pozostali wierni swojej owczarni.