Święci Abdiesus (Abdas), Aeitala (Aithalas) i Azadenes to męczennicy chrześcijańscy z IV wieku. Zginęli w Persji za panowania króla Szapura II, który prowadził krwawe prześladowania chrześcijan.
Wszyscy trzej pełnili posługę w Kościele na Wschodzie:
-
- Abdiesus (Abdas) –diakon, a według innych źródeł biskup lub kapłan.
- Aeitala (Aithalas) – diakon, znany z wielkiej gorliwości w wierze.
- Azadenes – diakon, który towarzyszył współbraciom w cierpieniu.
Ich śmierć była wynikiem konfliktu między imperium perskim a chrześcijaństwem, postrzeganym jako religia wroga (rzymska). Zostali uwięzieni za odmowę oddania czci słońcu i ogniu. Poddano ich okrutnym przesłuchaniom, mającym zmusić ich do apostazji. Ponieważ pozostali nieugięci, zostali skazani na śmierć przez ścięcie lub ukamienowanie (źródła różnią się w szczegółach). Przyjmuje się rok ok. 341–345 n.e., jako datę ich śmierci.
W Kościele katolickim i Kościołach wschodnich ich pamięć czci się 22 kwietnia – najpowszechniejsza data w martyrologiach. W niektórych tradycjach lokalnych mogą być wspominani wraz z grupą innych męczenników perskich (np. 10 lub 21 kwietnia).
Warto pamiętać, że w synaksariach (księgach liturgicznych) Kościołów wschodnich, 22 kwietnia wspomina się często całą grupę kilkuset męczenników, którzy zginęli w tym samym czasie. W tradycji chrześcijańskiej, szczególnie w martyrologiach wschodnich, diakoni Łukasz i Mucjusz są wymieniani jako towarzysze wspomnianych wcześniej wyżej męczenników perskich. Ich historia jest nierozerwalnie związana z wielkim prześladowaniem chrześcijan w państwie Sasanidów. Obaj święci pełnili funkcję diakonów w Kościele na terenie dzisiejszego Iraku/Iranu:
-
- Łukasz – diakon, który aktywnie wspierał wspólnotę chrześcijańską w obliczu represji.
- Mucjusz (Mocjusz) –diakon, wyróżniający się niezłomną postawą podczas przesłuchań.