Andrzej z Verdun (znany również jako Andreas de Virduno) to dwunastowieczny duchowny, którego życie jest klasycznym przykładem porzucenia wysokich godności kościelnych dla surowego życia monastycznego pod wpływem św. Bernarda z Clairvaux.
Andrzej pełnił prestiżową funkcję archidiakona w Verdun (Lotaryngia). Jako archidiakon posiadał dużą władzę administracyjną i sądową w diecezji. Około 1145 roku (lub nieco wcześniej), pod wpływem płomiennych kazań św. Bernarda z Clairvaux, który wizytował te tereny, Andrzej zdecydował się porzucić światową karierę i zaszczyty. Złożył rezygnację z urzędu i wstąpił do opactwa cysterskiego w Clairvaux jako prosty mnich.
W Clairvaux stał się jednym z najbliższych i najbardziej zaufanych uczniów św. Bernarda. Słynął z głębokiej pokory – fakt, że były archidiakon wykonywał najprostsze prace fizyczne, budził podziw współczesnych. Zmarł w opinii świętości w Clairvaux, prawdopodobnie w połowie XII wieku (podaje się daty ok. 1147–1150 r.).
-
- Dzień wspomnienia: W martyrologiach cysterskich oraz lokalnych kalendarzach lotaryńskich wspominany jest 14 października (niekiedy 13 października lub 26 lutego).
- Ikonografia: Często przedstawiany jest w białym habicie cysterskim, czasem z atrybutami nawiązującymi do jego dawnego urzędu (księga, klucze), które porzuca u stóp krzyża lub św. Bernarda.
Głównym źródłem informacji o nim są „Exordium Magnum Cisterciense” (Wielki Początek Cysterski) oraz biografie św. Bernarda (Vita Prima). Postać ta jest uznawana za historyczną i stanowi ważny element hagiografii zakonu cysterskiego.
To kolejny przykład diakona (archidiakona), który w historii Kościoła został zapamiętany nie tyle z racji sprawowanego urzędu, co z powodu radykalnej przemiany życia