Qolotos (Kolutos, Colluthus) – diakon z Aleksandrii. Jego pamięć jest głęboko zakorzeniona w tradycji Kościołów orientalnych (syryjskiego i koptyjskiego). Choć często bywa mylony ze słynnym lekarzem-męczennikiem o tym samym imieniu (św. Kolutosem z Antinoopolis), diakon Qolotos stanowi odrębną postać historyczną.
Qolotos pełnił funkcję diakona w kościele aleksandryjskim. Jego życie przypadło na okres, w którym chrześcijaństwo w Egipcie było poddawane najcięższym próbom: IV wiek (czasy wielkich prześladowań chrześcijan, najprawdopodobniej za panowania cesarza Dioklecjana).
Jako diakon odpowiadał za pomoc ubogim, zarządzanie dobrami kościelnymi oraz asystowanie biskupowi podczas liturgii. W czasie prześladowań jego rola stała się kluczowa – potajemnie odwiedzał uwięzionych chrześcijan, niosąc im pociechę i wsparcie materialne.
Został pojmany przez rzymskich urzędników za odmowę złożenia ofiary bogom państwowym i za aktywną działalność na rzecz wspólnoty chrześcijańskiej. Poddano go przesłuchaniom i torturom, które miały zmusić go do wyrzeczenia się wiary. Tradycja syryjska podkreśla jego niezłomność i elokwencję w obronie bóstwa Chrystusa. Został skazany na śmierć przez ścięcie mieczem.
W tradycji syryjsko-ortodoksyjnej wspominany jest głównie 19 maja (wg kalendarza juliańskiego/liturgicznego). W Kościele Syryjsko-Ortodoksyjnym Qolotos jest czczony jako wzór diakonii (służby). Jego imię pojawia się w syryjskich martyrologiach i hymnach (madrosze), gdzie wysławia się go jako „diakona sprawiedliwego”, który swoją krew złożył w ofierze Bogu, podobnie jak wcześniej czynił to z darami ołtarza.
W sztuce chrześcijańskiego Wschodu przedstawiany jest w szatach diakońskich (sticharionie i orarionie), często z kadzielnicą w jednej ręce i krzyżem w drugiej, co symbolizuje połączenie jego posługi liturgicznej z męczeństwem.