Karaunus

Święty Karaunus (łac. Caraunus, znany w hagiografii polskiej pod przetłumaczonym dosłownie imieniem jako diakon Baran, a we Francji jako św. Chéron, Ceraunus, Caranus lub Caro) to wczesnochrześcijański pustelnik, diakon, misjonarz i męczennik żyjący na przełomie IV i V wieku. Jego wspomnienie liturgiczne przypada na 28 maja.

Karaunus urodził się we Francji (w ówczesnej rzymskiej Galii) w zamożnej rodzinie chrześcijańskiej. Po śmierci swoich rodziców, poruszony ewangelicznym wezwaniem do ubóstwa, podjął radykalną decyzję – rozdał cały odziedziczony majątek ubogim i potrzebującym. Początkowo wycofał się z życia społecznego, chroniąc się na pustyni jako eremita. Po pewnym czasie opuścił pustelnię, aby przyjąć święcenia diakonatu. Jako diakon oddał się działalności misyjnej. Pełnił funkcję posłańca wiary i zyskał miano apostoła krainy Beauce (rolniczego regionu wokół miasta Chartres). Przemierzał tamtejsze wioski, nauczając Ewangelii i doprowadzając wielu pogan do chrztu.

Podczas jednej ze swoich podróży misyjnych, Karaunus zmierzał wraz z grupą swoich uczniów i studentów w kierunku Paryża. Około trzech godzin drogi przed Chartres ich grupa została niespodziewanie otoczona przez bandę brutalnych rzezimieszków.

Kierując się pasterską miłością i chcąc ocalić życie swoich młodych podopiecznych, Karaunus nakazał uczniom ukryć się w zaroślach. Sam, ufając w moc słowa, odważnie wyszedł naprzeciw napastnikom, zamierzając podjąć z nimi pokojową rozmowę. Rozjuszeni bandyci nie chcieli jednak słuchać nauk diakona i bezlitośnie odcięli mu głowę. Z tego powodu późniejsza tradycja ludowa zaliczyła go do tzw. kefaloforów (świętych przedstawianych jako niosący własną odciętą głowę).

Po odejściu rabusiów, ocaleni uczniowie odnaleźli ciało swojego mistrza. Ciało diakona zostało uroczyście pochowane na wzgórzu w miejscowości Châlonshamp (dzisiejsze Châlons-en-Champagne we Francji), które ze względu na miejsce spoczynku męczennika zaczęto nazywać „świętą górą”.

Nad jego grobem w V wieku wzniesiono małą kaplicę, która około 660 roku została przekształcona w wielki, benedyktyński klasztor Saint-Pierre-aux-Monts (św. Piotra na Wzgórzach). W późniejszym okresie, ze względu na bezpieczeństwo relikwii przed najazdami, kości św. Karaunusa zostały uroczyście przeniesione do Chartres (lokalne święto przeniesienia kości obchodzone jest 18 października). Do dziś w słynnej Katedrze w Chartres można podziwiać XIII-wieczny witraż przedstawiający sceny z życia tego diakona.

Zabytkowy klasztor Saint-Pierre-aux-Monts w Châlons funkcjonował przez stulecia, aż do wybuchu Rewolucji Francuskiej, kiedy to w 1789 roku został ostatecznie zamknięty, sekularyzowany, a w 1836 roku fizycznie zburzony. Obecnie w miejscu dawnego sanktuarium w Châlons-en-Champagne mieści się francuski kompleks urzędowy – Centrum Administracyjne Tirlet.

W ikonografii i martyrologiach rzymskich św. Karaunus (diakon Baran) pozostaje symbolem bezgranicznej odwagi cywilnej, poświęcenia dla swoich uczniów oraz wierności powołaniu misyjnemu.