Konwal ze Strathclyde

Święty Konwal ze Strathclyde (St Conval, również: Connall, Conual, Conuallus) był wybitnym celtyckim mnichem, arcydiakonem i misjonarzem działającym w VII wieku na terenie Szkocji. Uznaje się go za jednego z najważniejszych apostołów starożytnego królestwa Strathclyde.

Konwal urodził się w Irlandii jako syn chrześcijańskiego wodza (księcia). Imię to w języku gaelickim oznacza „bardzo potężny”. Pragnąc poświęcić życie ewangelizacji, stanął na brzegu Morza Irlandzkiego, modląc się o znak od Boga. Według głęboko zakorzenionej celtyckiej legendy, gdy nie zdołał znaleźć żadnego statku, fragment skały, na której stał, oderwał się od brzegu i cudownie przewiózł go przez morze. Skała ta wpłynęła w głąb ujścia rzeki Clyde i osadziła go na brzegu w Inchinnan (hrabstwo Renfrewshire).

Po przybyciu do Szkocji Konwal oddał się pod duchowe kierownictwo największych świętych tamtej epoki. Został najbliższym asystentem i arcydiakonem świętego Kentigerna (znanego jako św. Mungo), biskupa i założyciela Glasgow. Przez pewien czas ściśle współdziałał w dziele misyjnym ze świętym Kolumbą ze Siony („Starszym”), nawracając pogańskich Piktów i Brytów. Jego świętość i zapał zjednały mu serce króla Aidana z królestwa Dál Riata, który przyjął go z najwyższymi honorami i sfinansował misyjne placówki w całym regionie Strathclyde.

Świętemu przypisywano za życia i po śmierci liczne uzdrowienia. Głównym punktem kultu stała się sama skała, na której przypłynął z Irlandii, nazwana przez lokalną ludność „Rydwanem św. Konwala” (St Conval’s Chariot). Pielgrzymi z całej Szkocji przybywali do Inchinnan, aby dotykać kamienia oraz pić wodę deszczową zbierającą się w jego zagłębieniach. Wierzono, że dotknięcie głazu leczyło choroby u ludzi oraz chroniło bydło przed zarazą. Kamień ten stał się później podstawą pod wczesnochrześcijański wysoki krzyż celtycki.

Święty Konwal zmarł w opinii świętości około 630 roku i został pochowany w Inchinnan. Jego kości spoczywały w bogatym średniowiecznym sarkofagu w lokalnym kościele. W XII wieku król Szkocji Dawid I przekazał ten kościół pod opiekę Zakonowi Templariuszy. Zabytkowy kościół All Hallows w Inchinnan, stojący w miejscu pochówku świętego, został ostatecznie rozebrany dopiero w 1965 roku podczas rozbudowy lotniska w Glasgow. Do dziś w Szkocji jego imię nosi rzymskokatolicka Parafia św. Konwala w Linwood, szkoła w Pollokshaws, cmentarz w Paisley oraz dedykowana mu kaplica w słynnym Kościele św. Conana w Argyll.

Jego wspomnienie liturgiczne przypada na 18 maja. Warto zauważyć, że obok wspomnienia 18 maja, niektóre szkockie kalendarze – w tym Brewiarz z Aberdeen – wspominają go również jesienią, 28 września.