Święty Teodor (Teodul), wspominany w martyrologiach pod datą 17 marca, był diakonem, który poniósł śmierć męczeńską w Rzymie za czasów panowania cesarza Trajana (początek II wieku).
Według tradycji hagiograficznej należał do grupy męczenników skupionych wokół biskupa Aleksandra. Niektóre źródła utożsamiają tego biskupa z papieżem Aleksandrem I. Teodor, wraz z pozostałymi towarzyszami (m.in. Nikandrem i Kwirynem/Crescentianusem), odmówił wyparcia się wiary chrześcijańskiej i złożenia ofiary rzymskim bóstwom. Za swoją nieugiętość został poddany torturom, a następnie stracony.
Chociaż szczegóły historyczne dotyczące tej konkretnej grupy są skąpe i często mieszają się z żywotami innych świętych o tych samych imionach, postać diakona Teodora jest trwale zapisana w tradycji jako symbol wierności hierarchii kościelnej i gotowości do najwyższego poświęcenia u boku swojego pasterza.